رأیگیری 22 اکتبر امکان تعیین پارامترهای بخشی برای کاشی و مواد نسوز را مطرح میکند. صنعت سرامیک اروپا از این موضوع ابراز رضایت کرده است، اما در عین حال به احتیاط فرا میخواند: مرحله تعیینکننده اکنون در تریلوگ رقم خواهد خورد.
نخستین گام مهم رو به جلو برای صنعت سرامیک اروپا در جبهه ETS. در 22 اکتبر، پارلمان اروپا با 474 رأی موافق، 82 رأی مخالف و 28 رأی ممتنع، مأموریت مذاکراتی خود درباره بازنگری بنچمارکهای ETS مربوط به حرارت و سوخت را، از همین دوره 2026-2030، تصویب کرد و بهطور چشمگیری پیشنهاد اولیه کمیسیون اروپا را بهبود داد. همانگونه که میدانیم، اینها پارامترهایی هستند که برای تخصیص سهمیههای رایگان به شرکتهایی به کار میروند که به دلیل هزینههای بیشتر ناشی از سامانه اروپایی مبادله انتشار CO2 در معرض خطر انتقال تولید قرار دارند.
مهمترین نکته برای صنعت سرامیک در این است که متن تصویبشده در نشست عمومی پارلمان اروپا برای نخستین بار امکان تعیین پارامترهای بخشی مشخص را مطرح میکند و بخشهای کاشی سرامیکی و مواد نسوز را در زمره بخشهای اولویتدار قرار میدهد.
پارلمان بدینترتیب اصلی را به رسمیت شناخته است که مدتها از سوی انجمنهای صنفی اروپایی مطرح میشد ــ در صف نخست Confindustria Ceramica، Ascer و فدراسیون اروپایی Cerame-Unie ــ و بر پایه آن، اعمال یک بنچمارک عمومی برای سوختها ویژگیهای فرایندهای تولید، عملکردهای انتشار آنها و مهمتر از همه، امکانهای واقعی فناورانه برای کربنزدایی در بخشهای مختلف را بهدرستی منعکس نمیکند.
متن تصویبشده بهبود بنچمارکهای ETS مربوط به سوخت و حرارت را پیشبینی میکند و آن را در سطح مقداری معادل با نرخ کاهشی تقریبی 12٫5% قرار میدهد؛ نرخی که باید با ظرفیت واقعی کربنزدایی صنعت همسو شود، نه اینکه صرفاً سالبهسال بهصورت خطی کاهش یابد. در تعریف بنچمارکهای بخشی، در دسترس بودن واقعی و صرفهپذیری اقتصادی منابع انرژی جایگزین، زیرساختها و فناوریها نیز باید لحاظ شود.
موضوعی حیاتی برای رقابتپذیری صنعت سرامیک
این اقدام برای صنعتی انرژیبر و با کاهش انتشار دشوار مانند صنعت سرامیک اهمیتی ویژه دارد؛ صنعتی که ناگزیر است برای گذار انرژی سرمایهگذاریهای کلانی انجام دهد، در حالی که همچنان با هزینههای بالای انرژی و رقابت بینالمللی فزاینده روبهرو است.
بر اساس دادههای منتشرشده از سوی Cerame-Unie، صنعت سرامیک اروپا بیش از 1٬200 واحد مشمول EU ETS دارد (در بخشهای آجر و سفال ساختمانی، کاشی، مواد نسوز، چینی بهداشتی، ظروف) که 80% آنها در رده انتشاردهندگان کوچک قرار میگیرند، در حالی که در مجموع کمتر از 1% از انتشارهای صنعتی تحت پوشش این سامانه را نمایندگی میکنند.
این بخش که متعهد به دستیابی به هدف بیطرفی اقلیمی اتحادیه اروپا تا سال 2050 است، تاکنون انتشار کلی گازهای گلخانهای خود را در مقایسه با 1990 حدود 33% و در مقایسه با اوج انتشار و تولید در دهه 2000 بیش از 45% کاهش داده است.
Confindustria Ceramica: «این رأیگیری دلایل موجه صنعت سرامیک را به رسمیت میشناسد»

از نگاه Confindustria Ceramica، رأی پارلمان اروپا گامی تعیینکننده در مسیری طولانی و مشترک است که شرکتها، مناطق و نهادها را درگیر کرده است؛ از دولت و منطقه امیلیا-رومانیا گرفته تا شهرداران شهرهای ناحیه سرامیک ایتالیا.
“
«این رأیگیری دلایل موجه صنعت سرامیک را به رسمیت میشناسد»، رئیس Augusto Ciarrocchi اظهار کرد. «ما از اروپا خواسته بودیم نشانهای از توجه نشان دهد و این نشانه رسید. پارلمان درک کرده است که یک پارامتر واحد برای همه عادلانه نیست و بهناحق بخشی را که کاهش انتشار در آن دشوار است جریمه میکند؛ بخشی که در یک دهه بیش از 4.5 میلیارد سرمایهگذاری کرده تا انتشار خود را کاهش دهد و بهطور اجتنابناپذیر محکوم به افول نیست، بلکه به انتخابهای سیاسیای بستگی دارد که انجام میشود».
”
با این حال، به گفته Ciarrocchi، این پرونده بسته نشده است و نتیجهای که در استراسبورگ حاصل شد اکنون باید در مرحله بعدی مذاکراتی، که در آن شورا، پارلمان و کمیسیون باید بر سر متن نهایی توافق کنند، دفاع شود.
“
«اکنون همه ما باید برای تریلوگ یکپارچه بمانیم. میدانیم که آسان نخواهد بود، اما باید این نتیجه اساسی را برای پشتیبانی از تلاشهای جاری کربنزدایی شرکتهای سرامیکی به دست آوریم و در عین حال سرمایهگذاری، نوآوری و اشتغال را در اروپا حفظ کنیم».
”
رضایت در اسپانیا نیز
رأی استراسبورگ از سوی ASCER، انجمن تولیدکنندگان اسپانیایی کاشی سرامیکی، نیز با استقبال روبهرو شد؛ انجمنی که از پایان 2025 همراه با انجمن ایتالیایی، فدراسیون Cerame-Unie و نهادها و دستگاههای اداری اسپانیا بهطور فشرده برای حمایت از معرفی بنچمارکی منطبقتر با واقعیت فناورانه این بخش کار کرده است.
“
به گفته ASCER، این موضوع «گامی بسیار مهم به سوی ETSی عادلانهتر، منسجمتر و مؤثرتر است؛ ETSی که در آن تخصیص سهمیههای انتشار با امکانهای واقعی کربنزدایی هر بخش منطبق باشد و از تحریفهایی جلوگیری شود که میتوانند بدون ایجاد کاهش مؤثر انتشار، رقابتپذیری صنعت اروپا را تضعیف و به خطر بیندازند».
”
با این حال، انجمن اسپانیایی نیز به احتیاط فرا میخواند: فرایند قانونگذاری به پایان نرسیده است و این تریلوگ خواهد بود که محتوای نهایی این مصوبه را تعیین میکند.
“
«هفتهها و ماههای آینده برای رسیدن به راهحلی تعیینکننده خواهند بود که اهداف کربنزدایی اتحادیه اروپا را با حفظ یک صنعت سرامیک رقابتپذیر، قادر به ادامه تولید و سرمایهگذاری در اروپا، سازگار کند»، انجمن اسپانیایی تأکید میکند.
”
Verdi (CET): «اکنون تریلوگ باید این تصمیم را تأیید کند»

اظهارنظر Graziano Verdi، رئیس CET، فدراسیون اروپایی تولیدکنندگان کاشی سرامیکی، نیز مثبت بود؛ به گفته او، رأی پارلمان اروپا
“
«یک اجحاف ناعادلانه علیه شرکتها و مناطق ما را اصلاح میکند».
”
Verdi تأکید کرد که این نتیجه به لطف اقدام هماهنگ در سطح اروپا و حمایت فراگیر گروههای سیاسی ممکن شده است؛ او همچنین سرمایهگذاریهای میلیاردیای را یادآور شد که شرکتها برای بهبود عملکرد زیستمحیطی خود انجام دادهاند.
او افزود که اولویت اکنون این است که تریلوگ این رویکرد را تأیید کند؛ شرطی که اساسی دانسته میشود
“
«اگر قرار است همچنان در اروپا و ایتالیا یک صنعت تولیدی سرامیک داشته باشیم که بتواند در سطح بینالمللی رهبر باقی بماند».
”
ACIMAC: «نتیجهای مهم، اما هنوز نه یک تضمین»

ACIMAC، انجمن ایتالیایی سازندگان ماشینآلات سرامیک، نیز همین موضع را دارد و بر پیامدهای این موضوع برای کل زنجیره ایتالیایی، از تولیدکنندگان سرامیک تا تأمینکنندگان فناوری، تأکید میکند.
“
«رأی پارلمان نتیجهای مهم است، اما هنوز یک تضمین نیست»، رئیس Bruno Bettelli اظهار کرد. «اکنون تصمیم گرفته میشود که آیا به رسمیت شناختن ویژگیهای خاص صنعت سرامیک به قاعده تبدیل خواهد شد یا فقط در حد یک اصل راهنما باقی میماند. لازم است جبهه ایتالیایی، متشکل از شرکتها، نهادها، طرفهای اجتماعی و نمایندگان در اروپا، یکپارچه بماند، زیرا این بخش سرمایهگذاری کرده، نوآوری کرده و به گذار باور داشته است، اما به قواعدی نیاز دارد که این واقعیت را در نظر بگیرند. از Confindustria و کسانی که از این مسیر حمایت کردند تشکر میکنیم؛ اکنون نیز همان عزم لازم است. هر مهارتی که اروپا را ترک کند، بخشی از رقابتپذیری است که دیگر بازنمیگردد».
”
به اعتقاد ACIMAC، موضوع مورد مناقشه در واقع پیش از آنکه مقرراتی باشد، صنعتی است. زنجیره سرامیک ایتالیا حدود 40٬000 شاغل مستقیم دارد، افزون بر یک شبکه گسترده وابسته بسیار تخصصی که از تولیدکنندگان کاشی تا سازندگان ماشینآلات امتداد دارد. از نگاه این انجمن، ETSی که بیشتر با ویژگیهای فناورانه بخشهای انرژیبر منطبق باشد، امکان آزادسازی منابعی را فراهم میکند که میتوان آنها را به سرمایهگذاری، نوآوری و اشتغال اختصاص داد.
Cerame-Unie: اکنون حمایت شورا لازم است
در سطح اروپا، Cerame-Unie از اجماع گستردهای که این پیشنهاد به دست آورده استقبال کرده است و اکنون از شورا میخواهد که در مذاکرات بیننهادی از همین رویکرد حمایت کند.
هدف فدراسیون دوگانه است: دستیابی به کمترین کاهش ممکن در بنچمارکهای عمومی مربوط به حرارت و سوخت و تثبیت معرفی بنچمارکهای جایگزین اختصاصی برای کاشی و مواد نسوز، و سپس یافتن راهحلی مناسب برای دوره پس از 2030 نیز.
در اساس موضع صنعت، اصلی روشن وجود دارد: اهداف اقلیمی اروپا و رقابتپذیری صنعتی را نمیتوان جدا از هم در نظر گرفت. از نگاه Cerame-Unie، گذار مؤثر تنها زمانی ممکن خواهد بود که شرکتها توان اقتصادی ادامه سرمایهگذاری، تولید و ایجاد اشتغال در اروپا را حفظ کنند.
پرونده به تریلوگ منتقل میشود
بنابراین رأی 22 اکتبر این پرونده را نمیبندد، زیرا موضع تصویبشده اکنون باید در تریلوگ با مواضع شورا و کمیسیون اروپا روبهرو شود تا به متن نهایی برسد.
اقدام انجمنهای صنفی ایتالیایی، اسپانیایی و فدراسیون اروپایی در هفتههای آینده بر همین مرحله متمرکز خواهد شد. آنچه در میان است فقط روش محاسبه سهمیههای رایگان ETS در دوره 2026-2030 نیست، بلکه توازن گستردهتر میان کربنزدایی و رقابتپذیری یکی از انرژیبرترین صنایعی است که بیشترین مواجهه را با رقابت خارج از اتحادیه اروپا دارد.
برای صنعت سرامیک اروپا، مرحله تعیینکننده هنوز باید بازی شود.







