صنعت کاشی چین در سال ۲۰۲۵ با افت شدیدی در تولید مواجه شد و حجم تولید آن برای نخستین بار به کمتر از ۵ میلیارد مترمربع رسید. صادرات نیز روند نزولی خود را ادامه داد، اما در مقابل، بین‌المللی‌سازی صنعت سرامیک چین با سرعت زیادی پیش می‌رود و این کشور اکنون در ۲۷ کشور در سه قاره جهان واحدهای تولیدی فعال دارد.

لوکا بارالدی، MECS/Acimac (ایتالیا)

در سال ۲۰۲۵، صنعت کاشی و سرامیک چین برای پنجمین سال متوالی تحت تأثیر رکود ناشی از بحران بازار املاک که از سال ۲۰۲۱ آغاز شد، با کاهش چشمگیر دیگری روبه‌رو شد. بر اساس گزارش سالانه منتشرشده توسط China Building Ceramics and Sanitary Ware Association، تولید ۹۳۸ شرکت تولیدکننده کاشی در چین در سال گذشته به ۴.۸۶ میلیارد مترمربع رسید؛ رقمی که نزدیک به یک میلیارد مترمربع کمتر از سال ۲۰۲۴ و معادل ۱۷.۸ درصد کاهش است.

در نتیجه، تولید کاشی چین طی ده سال گذشته بیش از ۵۰ درصد کاهش یافته است. این رقم در سال ۲۰۱۶ حدود ۱۰.۲ میلیارد مترمربع بود و تنها طی پنج سال اخیر نیز ۴۳ درصد افت داشته است (در سال ۲۰۲۰ تولید برابر با ۸.۵۷ میلیارد مترمربع بود).

مشکل مازاد عظیم ظرفیت تولید همچنان یکی از چالش‌های اصلی این صنعت است. بسیاری از تحلیلگران چینی معتقدند که این بخش هنوز به کف چرخه رکود خود نرسیده و روند تعدیل و ادغام شرکت‌ها ادامه خواهد یافت؛ روندی که به شکل‌گیری گروه‌های صنعتی بزرگ‌تر، کارآمدتر و سازمان‌یافته‌تر منجر می‌شود.

با پایان یافتن دوران تولید انبوه و رقابت صرفاً مبتنی بر قیمت، صنعت سرامیک چین ناگزیر شده است به سمت مدل‌های کسب‌وکار مبتنی بر ارزش افزوده حرکت کند. در این مسیر، کیفیت، نوآوری، بهره‌وری عملیاتی و مدیریتی، انعطاف‌پذیری، قابلیت اطمینان، سفارشی‌سازی و خدمات به اولویت‌های اصلی تبدیل شده‌اند.

بنابراین، عوامل کلیدی شکل‌دهنده آینده این صنعت عبارت‌اند از:

• دیجیتالی‌سازی
• تولید هوشمند
• پایداری زیست‌محیطی
• بهره‌وری انرژی

سرمایه‌گذاری در کارخانه‌های دیجیتال و سبز

بزرگ‌ترین تولیدکنندگان چینی طی سال‌های اخیر این مسیر تحول را آغاز کرده‌اند. نمونه شاخص آن Newpearl Group است که ۵۵ میلیون دلار در پروژه Digital Green Factory خود در شهر فوشان سرمایه‌گذاری کرده است.

این پروژه شامل جایگزینی ماشین‌آلاتی بود که بیش از ۲۰ سال در حال بهره‌برداری بودند. این شرکت در ۲۸ مارس ۲۰۲۶ دو خط تولید جدید با عملکرد بالا را افتتاح کرد که قادرند:

• مصرف گاز را ۱۵ درصد کاهش دهند؛
• میزان انتشار آلاینده‌ها را کاهش دهند؛
• تغییر سریع تولید و تولید در بچ‌های کوچک را مدیریت کنند؛
• برنامه‌ریزی سفارش‌ها را انعطاف‌پذیرتر سازند.

پروژه‌های جدید دیگری نیز برای نیمه دوم سال برنامه‌ریزی شده‌اند که از جمله آن‌ها نصب نخستین کوره رولری برقی این شرکت است.

صادرات کاشی به ۵۶۷ میلیون مترمربع کاهش یافت

صادرات کاشی چین نیز در سال ۲۰۲۵ روند نزولی خود را ادامه داد؛ روندی که اکنون بیش از یک دهه است ادامه دارد.

بر اساس داده‌های مرکز تحقیقاتی MECS، حجم صادرات با ۵.۵ درصد کاهش از ۶۰۰ میلیون مترمربع در سال ۲۰۲۴ به ۵۶۷ میلیون مترمربع رسید.

درآمد صادراتی نیز با ۴.۷ درصد کاهش به ۲.۸۳ میلیارد یورو رسید، در حالی که متوسط قیمت فروش تقریباً ثابت و در سطح ۵ یورو به ازای هر مترمربع باقی ماند.

اگرچه چین همچنان بزرگ‌ترین صادرکننده کاشی جهان از نظر حجم صادرات است، اما اکنون تقریباً با هند برابر شده است؛ کشوری که صادرات آن در سال گذشته با ۷.۶ درصد رشد به ۵۶۵ میلیون مترمربع رسید.

کاشی‌های پرسلانی ۵۲.۷ درصد کل صادرات چین را تشکیل می‌دهند. همچنین صادرات این کشور همچنان در تعداد محدودی از بازارها متمرکز است.

از میان ۲۰۶ کشور مقصد صادراتی چین در سال ۲۰۲۵، تنها ۱۵ کشور نخست حدود ۷۳ درصد کل صادرات را جذب کرده‌اند که معادل ۴۱۵ میلیون مترمربع است.

۷۰ درصد صادرات راهی بازارهای آسیایی شد

آسیا و خاورمیانه همچنان مهم‌ترین مقصد کاشی‌های چینی هستند و ۷۰ درصد کل صادرات را به خود اختصاص داده‌اند؛ یعنی ۳۹۶ میلیون مترمربع، هرچند این رقم نسبت به سال قبل ۱۰ درصد کاهش داشته است.

یازده بازار از پانزده بازار اصلی صادراتی چین در این منطقه قرار دارند. چهار مقصد نخست عبارت‌اند از:

• فیلیپین
• کره جنوبی
• مالزی
• تایلند

در این میان، صادرات به اسرائیل رشد چشمگیری داشت و با افزایش ۱۰۸ درصدی به ۲۳ میلیون مترمربع رسید.

آمریکای لاتین

صادرات به آمریکای لاتین که دومین منطقه مهم برای کاشی‌های چینی محسوب می‌شود، در سال ۲۰۲۵ به ۷۳.۵ میلیون مترمربع رسید و ۱۱.۶ درصد رشد کرد.

این رشد عمدتاً ناشی از افزایش صادرات به کلمبیا (+۳۵.۶ درصد) بود. کلمبیا در کنار پرو و شیلی از مهم‌ترین بازارهای منطقه برای چین محسوب می‌شود.

اقیانوسیه

فروش در منطقه اقیانوسیه تقریباً ثابت ماند و به ۳۷.۸ میلیون مترمربع رسید که تقریباً تمام آن به استرالیا اختصاص داشت.

استرالیا پنجمین بازار خارجی بزرگ چین است و تولیدکنندگان چینی حدود ۷۵ درصد این بازار را در اختیار دارند.

آفریقا

صادرات به آفریقا با رشد ۱۰ درصدی به ۳۷.۴ میلیون مترمربع رسید.

با این حال، صادرات چین به این قاره که پیش از سال ۲۰۱۶ سالانه بیش از ۲۰۰ میلیون مترمربع بود، به تدریج جای خود را به کارخانه‌های تولیدی تحت مالکیت شرکت‌های چینی در کشورهای آفریقایی داده است.

آمریکای شمالی و اروپا

پس از اعمال تعرفه‌های ضددامپینگ و ضدیارانه‌ای در ایالات متحده در سال ۲۰۲۰، حضور چین در آمریکای شمالی تقریباً به صادرات به کانادا محدود شده است که در سال ۲۰۲۵ به ۸.۶ میلیون مترمربع رسید.

همچنین ۲.۶ میلیون مترمربع کاشی به مکزیک و ایالات متحده صادر شد.

اروپا نیز به بازاری حاشیه‌ای برای کاشی‌های چینی تبدیل شده است. اگرچه صادرات به این قاره از ۸ میلیون مترمربع به ۱۰ میلیون مترمربع افزایش یافت، اما تنها ۲.۶ میلیون مترمربع آن وارد کشورهای اتحادیه اروپا شد و ۷.۴ میلیون مترمربع به سایر کشورهای اروپایی اختصاص یافت.

تولید خارج از چین از یک میلیارد مترمربع فراتر رفت

در کنار کاهش تولید داخلی و افت صادرات، صنعت سرامیک چین به سرعت در حال گسترش حضور تولیدی خود در خارج از کشور است.

برآورد می‌شود که در حال حاضر ۱۳۶ خط تولید تحت مالکیت یا کنترل شرکت‌های چینی در خارج از چین فعال باشد که مجموع ظرفیت تولید سالانه آن‌ها به ۱.۶ میلیارد مترمربع و تولید واقعی آن‌ها به حدود ۱.۲ میلیارد مترمربع می‌رسد.

آفریقا؛ مقصد اصلی سرمایه‌گذاری

آفریقا بیشترین سهم سرمایه‌گذاری‌های چینی را جذب کرده است. در حال حاضر بیش از ۳۰ کارخانه در ۱۷ کشور آفریقایی فعال هستند که ظرفیت تولید سالانه آن‌ها از ۹۰۰ میلیون مترمربع فراتر می‌رود.

شرکت Twyford وابسته به Keda Industrial Group در کشورهای:

• کامرون
• ساحل عاج
• غنا
• کنیا
• سنگال
• تانزانیا
• زامبیا

در مجموع ۲۱ خط تولید با تولید سالانه حدود ۲۰۰ میلیون مترمربع را اداره می‌کند.

این رقم با افتتاح کارخانه جدید در گینه و توسعه چند واحد موجود افزایش خواهد یافت.

علاوه بر Twyford، شرکت‌های چینی دیگری از جمله Wang Kang Goodwill Group نیز در کشورهای نیجریه، اتیوپی، اوگاندا، لیبی، موزامبیک، زیمبابوه، مصر، آفریقای جنوبی، آنگولا و کنگو فعالیت دارند.

خاورمیانه و آسیای مرکزی

حضور چینی‌ها در خاورمیانه نیز قابل توجه است. ظرفیت تولید تحت مالکیت شرکت‌های چینی در عربستان سعودی و اردن حدود ۲۳۴ میلیون مترمربع در سال برآورد می‌شود که بخش عمده آن در عربستان متمرکز است.

همچنین کارخانه‌های متعلق به سرمایه‌گذاران چینی در کشورهای زیر فعال هستند:

• آذربایجان
• قزاقستان
• ازبکستان

که مجموع ظرفیت آن‌ها حدود ۱۸۰ میلیون مترمربع در سال است.

علاوه بر این، ظرفیت تولید در:

• پاکستان: حدود ۱۱۹ میلیون مترمربع
• فیلیپین: حدود ۴۳ میلیون مترمربع

برآورد می‌شود.

آمریکا

در آمریکای مرکزی و جنوبی، سرمایه‌گذاری‌های چینی در پرو و مکزیک مجموعاً حدود ۴۶ میلیون مترمربع ظرفیت تولید ایجاد کرده‌اند.

یکی از سرمایه‌گذاری‌های شاخص نیز متعلق به Marco Polo Group است که کارخانه Wonder Porcelain آن از سال ۲۰۱۷ در ایالت تنسی آمریکا فعالیت می‌کند.

این روند نشان می‌دهد که اگرچه صنعت کاشی چین در داخل کشور با رکود و کاهش تولید روبه‌رو است، اما استراتژی بین‌المللی‌سازی آن با سرعت ادامه دارد و تولید خارج از مرزهای چین اکنون به یکی از مهم‌ترین موتورهای رشد این صنعت تبدیل شده است.